ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು (Natural Resources)

 ಅರ್ಥ: ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬೆಳಕು, ಗಾಳಿ, ನೀರು, ಅರಣ್ಯ, ಮಣ್ಣು, ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಎನ್ನುವರು. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ 'ಪ್ರಕೃತಿಯು ಮಾನವನ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಬಲ್ಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆಯೇ ಹೊರತು, ಅವರ ದುರಾಸೆಗಳನ್ನಲ್ಲ ಈ ಹೇಳಿಕೆಯು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗನುಗುಣವಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೊರತೆಯಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಲ್ಲದೆ,

ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ವಿಧಗಳು ಮುಗಿಯದ, ಪುನರ್ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಹೊಂದುವ ಅಥವಾ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ

ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು o(Reriewable Resources): ಕೆಲವು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ, ಮತ್ತೆ

ಮತ್ತೆ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಉದಾ: ನೀರು, ಭೂಮಿ, ಅರಣ್ಯ, ಗಾಳಿ, ಬೆಳಕು.

2) ಮುಗಿದು ಹೋಗುವ, ಪುನರ್‌ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಹೊಂದಲಾಗದ ಅಥವಾ `ನವೀಕರಿಸಲಾಗದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು (Nonrenewable Re sources): ಪುನಃ ಬಳಸಿದಂತೆ ಕ್ರಮೇಣ ಬರಿದಾಗುತ್ತವೆ. ಉದಾ: ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ, ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು.

3) ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ 

(ಎ) ಜೈವಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು: ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು. ಉದಾ: ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು. 

ಬಿ) ಅಜೈವಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು: ನಿರ್ಜೀವ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾದ

ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು. ಉದಾ: ನೀರು, ಮಣ್ಣು, ಅದಿರು. 

* ಮರುಭೂಮೀಕರಣ. (Desertification):- ಭೂಮಿಯ

ಮೇಲೆ ಅರಣ್ಯ & ಜೀವರಾಶಿಯ ನಾಶದಿಂದ ಪರಿಸರ -ಮರುಭೂಮಿಯಂತಹ ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೆ ತೊಡಗುವುದು.

ಉದಾ: ಕರ್ನಾಟಕ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮರುಭೂಮಿಯಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದು ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

 * ಭೂಮಿಯ ಧಾರಣ ಶಕ್ತಿ: ಭೂಮಿಯು ಮಾನವನ ಒತ್ತಡವನ್ನು

ಒಂದು ಮಿತಿಯವರೆಗೆ ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವುದು. 

* ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ:- ಭೂಮಿಯ ವಾಯು ಮಂಡಲದ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ಹಸಿರು ಮನೆ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದುವ ಘಟನೆ. ಕಾರಣಗಳು: ಇಂಧನಗಳ ದಹನ & ಬೆಂಕಿ,

ಅರಣ್ಯನಾಶ, ಹಸಿರು ಮನೆ ಪರಿಣಾಮ, ನಗರೀಕರಣ, ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸ್ಫೋಟ, ಅಂತರ್ಜಲ ಮಿತಿಮೀರಿ ಬಳಕೆ.

     ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕೊರತೆ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮಗಳು: ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ದುರ್ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಪರಿಸರ & ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಬಳಕೆ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಹೊಸ ಮೂಲಗಳ ಶೋಧನೆ ,

ಪರ್ಯಾಯ ವಸ್ತುಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಬಳಕೆ ದಕ್ಷತೆ ಹೆಚ್ಚಳ. ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ 4R ತಂತ್ರಗಳು (ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಜೀವನ) 

1) Reduce: ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕಡಿಮೆ ಬಳಕೆ ಮೂಲಕ ಅನಗತ್ಯ ಪೋಲು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾಡುವುದು.

2) Reuse: ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮರು ಬಳಕೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ. 

(3) Recharge & Regenerate: ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮನಃ ಭರ್ತಿ

ಮತ್ತು ಪುನರುಜೀವನಗೊಳಿಸುವುದು. 

4) Research: ಬರಿದಾಗುವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಂಶೋಧನೆ.