ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಒಟ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು ನಕ್ಷೆ, ರಾಜ್ಯವಾರು ಪಟ್ಟಿ Total National Parks in India

 

 

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು: ಭಾರತದಲ್ಲಿ 106 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು 44,378 ಚ.ಕಿ.ಮೀ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ಪಟ್ಟಿ , ನಕ್ಷೆ, UPSC ಪರೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ರಾಜ್ಯವಾರು ಪಟ್ಟಿ.

 

ಪರಿವಿಡಿ 

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು 2023 : ಭಾರತವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿವೆ. ಇಂಡೋ-ಹಿಮಾಲಯನ್ ಪರಿಸರ ವಲಯವು ಸರಿಸುಮಾರು 6.2 ಪ್ರತಿಶತ ಸರೀಸೃಪಗಳು, 7.6 ಪ್ರತಿಶತ ಸಸ್ತನಿಗಳು, 6.0 ಪ್ರತಿಶತ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು 12.6 ಪ್ರತಿಶತ ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅರಣ್ಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಕೋನಿಫೆರಸ್ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತ, ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಳೆಕಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

 ಭಾರತದ ನದಿಗಳು, ನಕ್ಷೆ, ಪಟ್ಟಿ, ಹೆಸರು, ಭಾರತದ ಉದ್ದವಾದ ನದಿಗಳು

ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳ ಪಟ್ಟಿ

ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಜ್ಯವಾರು ಪಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲಿದೆ :

 

ಸ.ನಂ.  

ರಾಜ್ಯ (NP ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ)

 

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ವರ್ಷ   ಪ್ರದೇಶ (ಕಿಮೀ 2 )

1       ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು (9)   1. ಕ್ಯಾಂಪ್ಬೆಲ್ ಬೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ 1992    426.23

2       2. ಗಲಾಥಿಯಾ ಬೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ     1992    110

3       3. ಮಹಾತಮಾ ಗಾಂಧಿ ಮೆರೈನ್ (ವಂಡೂರು) NP 1983    281.5

4       4. ಮಧ್ಯ ಬಟನ್ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ   1987    0.44

5       5. ಮೌಂಟ್ ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ 1987    46.62

6       6. ಉತ್ತರ ಬಟನ್ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ  1987    0.44

7       7. ರಾಣಿ ಝಾನ್ಸಿ ಸಾಗರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ  1996    256.14

8       8. ಸ್ಯಾಡಲ್ ಪೀಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ       1987    32.54

9       9. ಸೌತ್ ಬಟನ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್   1987    0.03

10      ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ (3)  1. ಪಾಪಿಕೊಂಡ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ    2008    1013

11      2. ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ (ರಾಮೇಶ್ವರಂ) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ 2005   2.4

12      3. ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ      1989    353.6

13      ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ (2)    1. ಮೌಲಿಂಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ   1986    483

14      2. ನಾಮದಾಫಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ 1983    1808

15      ಅಸ್ಸಾಂ (7)       1. ಡಿಬ್ರು-ಸೈಖೋವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ     1999    340

16      2.    ಕಾಜಿರಂಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ 1974    859

17      3.      ಮನಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ 1990    500

18      4. ನಮೆರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ     1998    200

19      5.     ಒರಾಂಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ 1999    78.81

20      6. ರೈಮೋನಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ  2021    422

21      7. ದಿಹಿಂಗ್ ಪಟ್ಕೈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ       2021    234

22      ಬಿಹಾರ (1)       1. ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ    1989    335.65

23      ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ (3)    1. ಗುರು ಘಾಸಿದಾಸ್ (ಸಂಜಯ್) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ   1981    1440.7

24      2. ಇಂದ್ರಾವತಿ (ಕುಟ್ರು) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ   1982    1258.4

25      3. ಕಾಂಗರ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ      1982    200

26      ಗೋವಾ (1)      1. ಮೊಲ್ಲೆಮ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ   1992    107

27      ಗುಜರಾತ್ (4)     1. ವಾನ್ಸ್ಡಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ     1979    23.99

28      2. ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಬಕ್ (ವೇಲವಾದರ್) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ     1976    34.53

29      3.      ಗಿರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ    1975    258.71

30      4. ಸಾಗರ (ಕಚ್ಛ್ ಕೊಲ್ಲಿ) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ 1982    162.89

31      ಹರಿಯಾಣ (2)    1. ಕಲೇಸರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ    2003    46.82

32      2. ಸುಲ್ತಾನಪುರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ 1989    1.43

33      ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ (5)      1. ಗ್ರೇಟ್ ಹಿಮಾಲಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್      1984    754.4

34      2. ಇಂದರ್ಕಿಲ್ಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ 2010    104

35      3. ಖಿರ್ಗಂಗಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ  2010    710

36      4. ಪಿನ್ ವ್ಯಾಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್     1987    675

37      5. ಸಿಂಬಲಬರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ 2010    27.88

38      ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಯುಟಿ (3)

ಲಡಾಖ್‌ನ ಯುಟಿ (1)

 

1. ಸಿಟಿ ಫಾರೆಸ್ಟ್ (ಸಲೀಂ ಅಲಿ) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ (ಜೆ&ಕೆ)      1992    9

39      2.      ದಚಿಗಮ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ (ಜೆ&ಕೆ) 1981    141

40      3. ಹೆಮಿಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ (ಲಡಾಖ್)   1981    3350

41      4. ಕಿಶ್ತ್ವಾರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ (ಜೆ&ಕೆ)     1981    425

42      ಜಾರ್ಖಂಡ್ (1)   1. ಬೆಟ್ಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ      1986    226.33

43      ಕರ್ನಾಟಕ (5)     1. ಅಂಶಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ      1987    417.34

44      2.    ಬಂಡೀಪುರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ       1974    874.2

45      3.      ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ      1974    260.51

46      4. ಕುದುರೆಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ       1987    600.32

47      5.      ನಾಗರಹೊಳೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ (ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ)      1988    643.39

48      ಕೇರಳ (6)        1. ಆನಮುಡಿ ಶೋಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ    2003    7.5

49      2.    ಎರವಿಕುಲಂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ       1978    97

50      3. ಮತ್ತಿಕೆಟ್ಟನ್ ಶೋಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ   2003    12.82

51      4. ಪಂಬಡಮ್ ಶೋಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ  2003    1.318

52      5.    ಪೆರಿಯಾರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ        1982    350

53      6. ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್  1984    89.52

54      ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ (10)  1.    ಬಾಂಧವಗಢ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ      1968    448.85

55      2. ಡೈನೋಸಾರ್ ಫಾಸಿಲ್ಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್     2011    0.8974

56      3. ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ 1983    0.27

57      4.      ಪೆಂಚ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ  1975    292.85

58      5.      ಕನ್ಹಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ    1955    940

59      6. ಮಾಧವ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ   1959    375.22

60      7. ಪನ್ನಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ      1981    542.67

61      8. ಸಂಜಯ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ   1981    466.88

62      9. ಸತ್ಪುರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ     1981    585.17

63      10. ವ್ಯಾನ್ ವಿಹಾರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ      1979    4.45

64      ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ (6)   1. ಚಂದೋಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ  2004   317.67

65      2. ಗುಗಮಾಲ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ 1975    361.28

66      3. ನವೇಗಾಂವ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ 1975    133.88

67      4. ಪೆಂಚ್ (ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ 1975    257.26

68      5.      ಸಂಜಯ್ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ (ಬೋರಿವಲಿ)       1983    86.96

69      6. ತಡೋಬಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ  1955    116.55

70      ಮಣಿಪುರ (1)     1. ಕೀಬುಲ್-ಲಂಜಾವೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ   1977    40

71      ಮೇಘಾಲಯ (2)  1. ಬಲ್ಫಕ್ರಂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ     1985    220

72      2. ನೋಕ್ರೆಕ್ ರಿಡ್ಜ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ       1986    47.48

73      ಮಿಜೋರಾಂ (2)  1. ಮುರ್ಲೆನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ   1991    100

74      2. ಫಾಂಗ್‌ಪುಯಿ ಬ್ಲೂ ಮೌಂಟೇನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್     1992    50

75      ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ (1)  1. ಇಂಟಾಂಕಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ   1993    202.02

76      ಒಡಿಶಾ (2)       1. ಭಿತರ್ಕಾನಿಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ 1988    145

77      2. ಸಿಮ್ಲಿಪಾಲ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ  1980    845.7

78      ರಾಜಸ್ಥಾನ (5)    1. ಮರುಭೂಮಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ 1992    3162

79      2. ಕಿಯೋಲಾಡಿಯೊ ಘಾನಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ       1981    28.73

80      3. ಮುಕುಂದ್ರ ಹಿಲ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ      2006   200.54

81      4.      ರಣಥಂಬೋರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ    1980    282

82      5. ಸರಿಸ್ಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ     1992    273.8

83      ಸಿಕ್ಕಿಂ (1) 1. ಖಂಗ್ಚೆಂಡ್ಝೊಂಗಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ      1977    1784

84      ತಮಿಳುನಾಡು (5)  1. ಗಿಂಡಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ      1976    2.82

85      2. ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮನ್ನಾರ್ ಮೆರೈನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್       1980    6.23

86      3. ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ (ಅಣ್ಣಾಮಲೈ) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ  1989    117.1

87      4. ಮುದುಮಲೈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ 1990    103.23

88      5. ಮುಕುರ್ತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ  1990    78.46

89      ತೆಲಂಗಾಣ (3)    1. ಕಾಸು ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ ರೆಡ್ಡಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ 1994    1.43

90      2. ಮಹಾವೀರ್ ಹರಿನಾ ವನಸ್ಥಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ   1994    14.59

91      3. ಮೃಗವಾಣಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ  1994    3.6

92      ತ್ರಿಪುರ (2)       1. ಮೋಡದ ಚಿರತೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ      2007   5.08

93      2. ಬೈಸನ್ (ರಾಜಬರಿ) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ   2007   31.63

94      ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ (1) 1.    ದುಧ್ವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ   1977    490

95      ಉತ್ತರಾಖಂಡ (6)  1.      ಜಿಮ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ  1936    520.82

96      2. ಗಂಗೋತ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ  1989    2390.02

97      3. ಗೋವಿಂದ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ 1990    472.08

98      4. ನಂದಾದೇವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ 1982    624.6

99      5.      ರಾಜಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ 1983    820

100     6.    ವ್ಯಾಲಿ ಆಫ್ ಫ್ಲವರ್ಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್   1982    87.5

101     ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ (6)        1. ಬಕ್ಸಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ       1992    117.1

102     2. ಗೊರುಮರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ 1992    79.45

103     3.    ಜಲ್ದಪರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ  2014    216.51

104     4. ನಿಯೋರಾ ವ್ಯಾಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ 1986    159.89

105     5. ಸಿಂಗಲೀಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ 1986    78.6

106     6. ಸುಂದರಬನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ 1984    1330.1

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಎಂದರೇನು?

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಅರಣ್ಯ, ಬೇಟೆಯಾಡುವುದು, ಬೇಟೆಯಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಯಿಸುವುದು ಕಾನೂನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಸ್ಥಳವು ಸಾಕಷ್ಟು ಪರಿಸರ, ಭೂರೂಪಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಅದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಎಂದು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಬಹುದು. ಭಾರತೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು 100 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯೂನಿಯನ್ ಫಾರ್ ದಿ ಕನ್ಸರ್ವೇಶನ್ ಆಫ್ ನೇಚರ್, ಅಥವಾ IUCN, ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಗಳ ಎರಡನೇ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದೆ. ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯವು ರೋಮಾಂಚಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

 

ಭಾರತದಲ್ಲಿ 106 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು

ಡಿಸೆಂಬರ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ 106 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಿವೆ , ಅದು ಒಟ್ಟಾಗಿ 44,378 KM2 ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಒಟ್ಟು ಭೂಪ್ರದೇಶದ 1.35% ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ವರದಿಯಲ್ಲಿ, 16,608 km2 ಭೂಮಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ 75 ಹೆಚ್ಚು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪೂರ್ಣ ಅನುಷ್ಠಾನದ ನಂತರ, ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 176 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.

 

ಭಾರತದ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು

 

ಭಾರತದ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು

ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು

ಅವರೋಹಣ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ದೊಡ್ಡದರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಟಾಪ್ 10 ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲಿದೆ:

 

       

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು

 

ಪ್ರದೇಶ (ಕಿಮೀ ಚೌಕ)

1       ಹೆಮಿಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ       4,400.0

2       ಮರುಭೂಮಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ   3,162.0

3       ಗಂಗೋತ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ     2390.0

4       ನಾಮದಾಫಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ   1985.2

5       ಖಾಂಗ್‌ಚೆಂಡ್‌ಜೋಂಗಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ  1784.0

6       ಗುರು ಘಾಸಿದಾಸ್ (ಸಂಜಯ್) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ     1440.7

7       ಗಿರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ  1412.0

8       ಸುಂದರಬನ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ   1330.1

9       ಜಿಮ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ 1318.5

10      ಇಂದ್ರಾವತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ    1258.4