ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ

 ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಂವಿಧಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಜನವರಿ 25, 1950 ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಮೂಲತಃ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಆಯೋಗವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಮೊದಲು 1989 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಂತರ 1993 ರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಂಸತ್ತು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ.

ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಯಾರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು ಅರ್ಹರು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸುತ್ತದೆ, ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ನಿಧಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಂದ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತದಾನ ನಡೆಯುವ ಮತಗಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮತಗಳ ಎಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಚುನಾವಣೆಗಳು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಇಬ್ಬರು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ನೇಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಸಂಸದೀಯ ಮಹಾಭಿಯೋಗದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಬಹುದು. ಆಯೋಗವು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮತದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಬಹುಮತದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು

ಶ್ರೀ ಸುಶೀಲ್ ಚಂದ್ರ	13 ಏಪ್ರಿಲ್ 2021 ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ
ಶ್ರೀ ಸುನಿಲ್ ಅರೋರಾ	01 ಏಪ್ರಿಲ್ 2018 ರಿಂದ 12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2021 ರವರೆಗೆ
ಶ್ರೀ OP ರಾವತ್	23 ಜನವರಿ 2018 ರಿಂದ 01 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018
ಷ. ಎಕೆ ಜೋತಿ	06 ಜುಲೈ 2017 ರಿಂದ 22 ಜನವರಿ 2018 ರವರೆಗೆ
ಡಾ.ನಾಸಿಮ್ ಜೈದಿ	19 ಏಪ್ರಿಲ್ 2015 ರಿಂದ 05 ಜುಲೈ 2017
ಶ್ರೀ ಹರಿಶಂಕರ ಬ್ರಹ್ಮಾ	16 ಜನವರಿ 2015 ರಿಂದ 18 ಏಪ್ರಿಲ್ 2015 ರವರೆಗೆ
ವಿಎಸ್ ಸಂಪತ್	10 ಜೂನ್ 2012 - 15 ಜನವರಿ 2015
ಡಾ.ಎಸ್‌ವೈ ಖುರೈಶಿ	30 ಜುಲೈ 2010 - 10 ಜೂನ್ 2012
ನವೀನ್ ಚಾವ್ಲಾ	2 ಮೇ 2009 - 30 ಜುಲೈ 2010
ಎನ್.ಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ	8 ಫೆಬ್ರವರಿ 2006 - 30 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009
ಬಿಬಿ ಟಂಡನ್	16 ಮೇ 2005-07 ಫೆಬ್ರವರಿ 2006
ಟಿಎಸ್ ಕೃಷ್ಣ ಮೂರ್ತಿ	8 ಫೆಬ್ರವರಿ 2004-15 ಮೇ 2005
ಜೆಎಂ ಲಿಂಗ್ಡೋ	14 ಜೂನ್ 2001-7 ಫೆಬ್ರವರಿ 2004
ಎಂಎಸ್ ಗಿಲ್	12 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1996-13 ಜೂನ್ 2001
ಟಿ.ಎನ್. ಶೇಷನ್	12 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1990-11 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1996
ಶ್ರೀಮತಿ ವಿ ಎಸ್ ರಮಾ ದೇವಿ	26 ನವೆಂಬರ್ 1990-11 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1990
ಆರ್ವಿಎಸ್ ಪೇರಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ	1 ಜನವರಿ 1986-25 ನವೆಂಬರ್ 1990
ಆರ್ ಕೆ ತ್ರಿವೇದಿ	18 ಜೂನ್ 1982-31 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1985
ಎಸ್ ಎಲ್ ಶಕ್ಧರ್	18 ಜೂನ್ 1977-17 ಜೂನ್ 1982
ಟಿ. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್	7 ಫೆಬ್ರವರಿ 1973-17 ಜೂನ್ 1977
ಡಾ.ನಾಗೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್	1 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1972-6 ಫೆಬ್ರವರಿ 1973
ಎಸ್ಪಿ ಸೇನ್ ವರ್ಮಾ	1 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1967-30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1972
ಕೆವಿಕೆ ಸುಂದರಂ	20 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1958-30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1967
ಸುಕುಮಾರ್ ಸೇನ್	21 ಮಾರ್ಚ್ 1950-19 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1958