ಕ್ಯೋಟೋ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ - ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ, ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದೋಹಾ ತಿದ್ದುಪಡಿ

ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯೋಟೋ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ 6 ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ; ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್, ಮೀಥೇನ್, ನೈಟ್ರಸ್ ಆಕ್ಸೈಡ್, ಹೈಡ್ರೋಫ್ಲೋರೋಕಾರ್ಬನ್ಗಳು, ಪರ್ಫ್ಲೋರೋಕಾರ್ಬನ್ಗಳು, ಸಲ್ಫರ್ ಹೆಕ್ಸಾಫ್ಲೋರೈಡ್. ಇದು 1992 UNFCCC ಗೆ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿದೆ . ಈ ಲೇಖನವು ಕ್ಯೋಟೋ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ಕುರಿತು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವರಗಳನ್ನು ನಿಮಗೆ ತರುತ್ತದೆ.

 

ಕ್ಯೋಟೋ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆದರೆ ವಿಭಿನ್ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ತತ್ವವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ದೇಶಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಪಾವತಿಸುವ ತತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಸರ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ .

ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ನ ಮೊದಲ ಬದ್ಧತೆಯ ಅವಧಿಯು 2008 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು 2012 ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಮೊದಲ ಬದ್ಧತೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 36 ದೇಶಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು. 9 ದೇಶಗಳು ನಮ್ಯತೆ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಳು ತಮ್ಮ ಗುರಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ದೇಶಗಳು ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಹಣವನ್ನು ನೀಡಿತು.

36 ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿದ್ದರೂ, 1990 ರಿಂದ 2010 ರವರೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯು 32% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. 2007-08 ರ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು.

ಕ್ಯೋಟೋ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗತಿಗಳು

ಅದನ್ನು ಯಾವಾಗ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು?

ಇದನ್ನು ಜಪಾನ್‌ನ ಕ್ಯೋಟೋದಲ್ಲಿ 11 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1997 ರಂದು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು.

ಕ್ಯೋಟೋ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಯಾವಾಗ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು?

ಕ್ಯೋಟೋ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ 16 ಫೆಬ್ರವರಿ 2005 ರಂದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.

ಕ್ಯೋಟೋ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ದೇಶಗಳು ಸಹಿ ಹಾಕಿವೆ?

84 ದೇಶಗಳು ಕ್ಯೋಟೋ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿವೆ.

ಕ್ಯೋಟೋ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ಗೆ ಎಷ್ಟು ದೇಶಗಳು ಪಕ್ಷಗಳಾಗಿವೆ?

192 ದೇಶಗಳು ಕ್ಯೋಟೋ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ಪಕ್ಷಗಳಾಗಿವೆ.

ಕ್ಯೋಟೋ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲದ ದೇಶಗಳು ಯಾವುವು?

1. ಕೆನಡಾ
2. ಅಂಡೋರಾ
3. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು
4. ದಕ್ಷಿಣ ಸುಡಾನ್

UPSC ಗಾಗಿ ಕ್ಯೋಟೋ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ನ ವಿವರಗಳು

1. ಇದು ಕಾನೂನು ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ
2. UNFCCC ಸದಸ್ಯರು ಮಾತ್ರ ಕ್ಯೋಟೋ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ಪಕ್ಷಗಳಾಗಬಹುದು.
3. UNFCCC ಯ 3ನೇ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಕ್ಯೋಟೋ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು
4. ಕ್ಯೋಟೋ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು, ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಯಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ
5. ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಕ್ಯೋಟೋ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಭೂ ಬಳಕೆ (LU), ಭೂ ಬಳಕೆ ಬದಲಾವಣೆ (LUC) ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.

ಪಕ್ಷಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನ (COP) ಎಂದರೇನು?

ಕ್ಯೋಟೋ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ದೇಶಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಸಭೆಯನ್ನು ಪಕ್ಷಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನ (COP) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕ್ಯೋಟೋ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಭಾರತ

1. ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಬದ್ಧತೆಗಳಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ .
2. ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಿಯೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಹೊರೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಭಾರತ ಒತ್ತಿಹೇಳಿತು.
3. ಭಾರತವು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ಬಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನೆಕ್ಸ್ I ವರ್ಗದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳನ್ನು ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಕ್ಯೋಟೋ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಕ್ಕೆ ದೋಹಾ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಏನು?

ಕ್ಯೋಟೋ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ಮೊದಲ ಬದ್ಧತೆಯ ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಕ್ಯೋಟೋ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಅಂದರೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಎರಡನೇ ಬದ್ಧತೆಯ ಅವಧಿಗೆ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಕಡಿತ ಗುರಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ. 2 ನೇ ಬದ್ಧತೆಯ ಅವಧಿಯು 2012-2020 ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ IAS ಪರೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ ದೋಹಾ ತಿದ್ದುಪಡಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಓದಿ:

ದೋಹಾ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಎಷ್ಟು ದೇಶಗಳು ಬಂಧಿಸುವ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ?	37 ದೇಶಗಳು ಬಂಧಿಸುವ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ
2012 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯೋಟೋ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದಿಂದ ಯಾವ ದೇಶ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು?	ಕೆನಡಾ 2012 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯೋಟೋ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು
ದೋಹಾ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ದೇಶಗಳು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿವೆ?	135 ರಾಜ್ಯಗಳು ದೋಹಾ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿವೆ
ದೋಹಾ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಎಷ್ಟು ದೇಶಗಳು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು?	144 ರಾಜ್ಯಗಳು ಕ್ಯೋಟೋ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ದೋಹಾ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು
ಬದ್ಧ ಬದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಷ್ಟು ದೇಶಗಳು ದೋಹಾ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿವೆ?	37 ದೇಶಗಳು ಬಂಧಿಸುವ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಕೇವಲ 7 ದೇಶಗಳು ಅದನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿವೆ

ಭಾರತ ಮತ್ತು ದೋಹಾ ತಿದ್ದುಪಡಿ

ಕ್ಯೋಟೋ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ಪಕ್ಷಗಳು ಕ್ಯೋಟೋ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ 20 ಮತ್ತು 21 ನೇ ವಿಧಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರದ ಮೂಲಕ ಕ್ಯೋಟೋ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದವು, ಕ್ಯೋಟೋ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಭೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಎಂಟನೇ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ (CMP) 8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2012 ರಂದು ಕತಾರ್‌ನ ದೋಹಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.

28 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2020 ರಂತೆ, 147 ಪಕ್ಷಗಳು ತಮ್ಮ ಅಂಗೀಕಾರದ ಸಾಧನವನ್ನು ಠೇವಣಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ದೋಹಾ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಜಾರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶದ ಮಿತಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲಾಗಿದೆ.

1. ಭಾರತವು ಕ್ಯೋಟೋ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ಎರಡನೇ ಬದ್ಧತೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ ಅಂದರೆ 2012-2020 ರ ಅವಧಿಗೆ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ.
2. ಭಾರತವು ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ 80 ನೇ ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಕ್ಯೋಟೋ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಬಗ್ಗೆ FAQ

ಚೀನಾ ಕ್ಯೋಟೋ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆಯೇ?

ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕೆ ಕ್ಯೋಟೋ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಚೀನಾ ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಮೇ 29, 1998 ರಂದು ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆ.