ಸಂಪಾದಕೀಯವು 31/03/2022 ರಂದು ದಿ ಹಿಂದೂ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ “ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು” ಆಧರಿಸಿದೆ . ಇದು ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಕಾರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ತಕ್ಷಣದ ನೆರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಭಾರತದ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಿಲಿಮ್ಸ್‌ಗಾಗಿ: ಭಾರತ-ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸಂಬಂಧಗಳು, ವಿದೇಶೀ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲು, ಜಿಡಿಪಿ ಅನುಪಾತಕ್ಕೆ ಸಾಲ, ವಿತ್ತೀಯ ಕೊರತೆ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ, ಪಾಕ್ ಬೇ

ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ: ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳು, ಭಾರತ-ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ನೆರವು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರ, ಭಾರತಕ್ಕೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಮಹತ್ವ

ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಗಂಭೀರ ಪಾವತಿಗಳ ಸಮತೋಲನ (BoP) ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ . ಅದರ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲು ವೇಗವಾಗಿ ಖಾಲಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ದೇಶವು ಅಗತ್ಯ ಬಳಕೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟಕರವಾಗುತ್ತಿದೆ .

ಪ್ರಸ್ತುತ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಆರ್ಥಿಕ ರಚನೆಯಲ್ಲಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಸಮತೋಲನ , ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿ (IMF) ನ ಸಾಲ-ಸಂಬಂಧಿತ ಷರತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ನಿರಂಕುಶ ಆಡಳಿತಗಾರರ ದಾರಿತಪ್ಪಿದ ನೀತಿಗಳ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ.

ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಏಕೆ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದೆ?

§  ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಶ್ರೀಲಂಕಾ 2009 ರಲ್ಲಿ 26 ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದಿಂದ ಹೊರಬಂದಾಗ , ಅದರ ಯುದ್ಧಾನಂತರದ GDP ಬೆಳವಣಿಗೆಯು 2012 ರವರೆಗೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 8-9% ರಷ್ಟು ಸಮಂಜಸವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು.

o    ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅದರ ಸರಾಸರಿ GDP ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 2013 ರ ನಂತರ ಜಾಗತಿಕ ಸರಕುಗಳ ಬೆಲೆಗಳು ಕುಸಿಯಿತು, ರಫ್ತು ನಿಧಾನಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಆಮದುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದ ಕಾರಣ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.

o    ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಬಜೆಟ್ ಕೊರತೆಯು ಅಧಿಕವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು 2008 ರ ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಅದರ ವಿದೇಶೀ ವಿನಿಮಯ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಬರಿದುಮಾಡಿತು, ಇದು 2009 ರಲ್ಲಿ IMF ನಿಂದ $2.6 ಶತಕೋಟಿ ಸಾಲವನ್ನು ಎರವಲು ಪಡೆಯಿತು .

o    ಮತ್ತೊಂದು US$1.5 ಶತಕೋಟಿ ಸಾಲಕ್ಕಾಗಿ 2016 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ IMF ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿತು , ಆದಾಗ್ಯೂ IMF ನ ಷರತ್ತುಗಳು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹದಗೆಡಿಸಿತು.

§  ಇತ್ತೀಚಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಆಘಾತಗಳು: ಕೊಲಂಬೊದಲ್ಲಿನ ಚರ್ಚ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ್ 2019 ರ ಈಸ್ಟರ್ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟಗಳು 253 ಸಾವುನೋವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆಯು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿದಿದ್ದು, ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

o    2019 ರಲ್ಲಿ ಗೋತಬಯ ರಾಜಪಕ್ಸೆ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರವು ತಮ್ಮ ಪ್ರಚಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೈತರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ತೆರಿಗೆ ದರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ SoP ಗಳನ್ನು ಭರವಸೆ ನೀಡಿತು .

·         ಈ ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ಭರವಸೆಗಳ ತ್ವರಿತ ಅನುಷ್ಠಾನವು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಲ್ಬಣಗೊಳಿಸಿತು.

o    2020 ರಲ್ಲಿ ಕೋವಿಡ್ -19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವು ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹದಗೆಡಿಸಿತು -

·         ಚಹಾ, ರಬ್ಬರ್, ಸಾಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಉಡುಪುಗಳ ರಫ್ತು ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು.

·         ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಆಗಮನ ಮತ್ತು ಆದಾಯ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕುಸಿಯಿತು

·         ಸರ್ಕಾರಿ ವೆಚ್ಚಗಳ ಏರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, 2020-21ರಲ್ಲಿ ವಿತ್ತೀಯ ಕೊರತೆಯು 10% ಮೀರಿದೆ ಮತ್ತು GDP ಅನುಪಾತಕ್ಕೆ ಸಾಲವು 2019 ರಲ್ಲಿ 94% ರಿಂದ 2021 ರಲ್ಲಿ 119% ಕ್ಕೆ ಏರಿತು.

§  ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ರಸಗೊಬ್ಬರ ನಿಷೇಧ: 2021 ರಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಆಮದುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ 100% ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.

o    ಸಾವಯವ ಗೊಬ್ಬರಗಳಿಗೆ ಈ ರಾತ್ರಿಯ ಬದಲಾವಣೆಯು ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು.

o    ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಆಹಾರ ಬೆಲೆಗಳು , ಸವಕಳಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಕರೆನ್ಸಿ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಖಾಲಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಫಾರೆಕ್ಸ್ ಮೀಸಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಲು ಆರ್ಥಿಕ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು.

ವಿದೇಶಿ ಕರೆನ್ಸಿಯ ಕೊರತೆ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಮೇಲಿನ ಹಾನಿಕಾರಕ ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ನಿಷೇಧದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಆಹಾರದ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಗಗನಕ್ಕೇರಿಸಿದೆ. ಹಣದುಬ್ಬರವು ಪ್ರಸ್ತುತ 15% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದೆ ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ 17.5% ಎಂದು ಮುನ್ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಬಡ ಶ್ರೀಲಂಕಾದವರನ್ನು ಅಂಚಿಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ?

§  ಜನವರಿ 2022 ರಿಂದ, ಭಾರತವು ತೀವ್ರವಾದ ಡಾಲರ್ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ, ಇದು ಆಮದು-ಅವಲಂಬಿತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಡಿಫಾಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ತೀವ್ರ ಕೊರತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಹಲವರು ಭಯಪಡುತ್ತಾರೆ.

§  2022 ರ ಆರಂಭದಿಂದ ಭಾರತವು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಪರಿಹಾರವು USD 1.4 ಶತಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು - USD 400 ಕರೆನ್ಸಿ ವಿನಿಮಯ , USD 500 ಸಾಲದ ಮುಂದೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಆಮದುಗಳಿಗಾಗಿ USD 500 ಲೈನ್ ಆಫ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ .

§  ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಭಾರತವು ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ USD 1 ಬಿಲಿಯನ್ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ರಿಯಾಯಿತಿ ಸಾಲವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ .

ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ಭಾರತದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಏಕೆ?

§  ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಚೀನಾದೊಂದಿಗಿನ ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿನ ಯಾವುದೇ ಭ್ರಮನಿರಸನವು ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ 'ಮುತ್ತುಗಳ ಸರಮಾಲೆ' ಆಟದಿಂದ ಲಂಕಾ ದ್ವೀಪಸಮೂಹವನ್ನು ಹೊರಗಿಡುವ ಭಾರತದ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ .

o    ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಇದು ಭಾರತದ ಆಸಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ.

§  ಶ್ರೀಲಂಕಾದವರ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಭಾರತವು ಕಡಿಮೆ-ವೆಚ್ಚದ ಸಹಾಯವನ್ನು ನೀಡಬಹುದು, ಆದಾಗ್ಯೂ , ಅದರ ನೆರವಿನ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನವು ಸಹ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸರಿಯಾದ ಕಾಳಜಿಯೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು .

ಮುಂದಿರುವ ದಾರಿ ಯಾವುದು?

§  ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಕ್ರಮಗಳು: ಸಿಂಹಳ-ತಮಿಳು ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಆರಂಭದ ಮೊದಲು (ಏಪ್ರಿಲ್ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ) ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಕೊರತೆ ಕೊನೆಗೊಂಡ ತಕ್ಷಣ ಸರ್ಕಾರವು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಚೇತರಿಕೆಗೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

o    ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧ ಪೀಡಿತ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ತಮಿಳು ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಬೇಕು.

o    ದೇಶೀಯ ತೆರಿಗೆ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಲವನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸಲು ಸರ್ಕಾರದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವುದು ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ , ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಾಹ್ಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಸಾಲವನ್ನು.

·         ರಿಯಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಪುನರ್ರಚಿಸಲು ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು .

§  ಭಾರತದ ನೆರವು: ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಚೀನಿಯರು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವಿವೇಕದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯ, ನೀತಿ ಸಲಹೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಂದ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

o    ಭಾರತೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳನ್ನು ಚಹಾದ ರಫ್ತಿನಿಂದ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸೇವೆಗಳವರೆಗೆ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು .

o    ಯಾವುದೇ ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಭಾರತವು ಶ್ರೀಲಂಕಾವನ್ನು ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಲು , ಸ್ಥಿರವಾದ, ಸ್ನೇಹಪರ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು.

§  ಅಕ್ರಮ ಆಶ್ರಯ ತಡೆ: ಶ್ರೀಲಂಕಾದಿಂದ 16 ಮಂದಿ ಅಕ್ರಮ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಆಗಮಿಸಿರುವ ವರದಿಯೊಂದಿಗೆ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯವು ಈಗಾಗಲೇ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ .

o    1983 ರ ತಮಿಳು ವಿರೋಧಿ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ನಂತರ ತಮಿಳುನಾಡು ಸುಮಾರು ಮೂರು ಲಕ್ಷ ನಿರಾಶ್ರಿತರಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ .

o    ಭಾರತ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅಥವಾ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಲು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

§  ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಒಂದು ಅವಕಾಶ: ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಅಥವಾ ಭಾರತವು ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹದಗೆಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡ ದೇಶವಾಗಿ, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯು ಭಾರತದ ಮೇಲಿದೆ , ಇದು ಅತ್ಯಂತ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿಕಟವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

o    ಕೊಲಂಬೊದ ದೇಶೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು ನಮ್ಮ ಜನಕೇಂದ್ರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ .

o    ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಉದ್ರೇಕಕಾರಿಯಾದ ಪಾಕ್ ಬೇ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಹೊಸದಿಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೊಲಂಬೊಗೆ ಒಂದು ಅವಕಾಶವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು .